یکی از پایه های علم تجربی، مشاهده است. سخنی علمی است که تجربه پذیر باشد،یعنی همگان بتوانند آن راتجربه کنند. «دیدن» در این میان نقشی اساسی دارد. همین مساله یکی از وجوه تمایز آن از سایر حوزه های معرفت شناسانه است. دندانپزشکی علمی تجربی است. نشان دادن دیده ها می تواند نقش مهمی در تحول تعلیم این علم ایجاد کند و گاه می تواند اثباتی بر گفته ها باشد. این امر شاید بتواند مثال نقضی بر پندار های غلط قبلی باشد...


فرض کنید شما با موردی مواجه می شوید که بر خلاف خوانده های شما و متون موجود است. چگونه می خواهید دیده خود را با دیگران به اشتراک بگذارید؟ عکس گرفتن از آن ساده ترین و بهترین کار خواهد بود. یک عکس می تواند مخاطب را از تجسم های فضایی متنوع برهاند و قطعیتی (هر چند نسبی) در او ایجاد کند. برای خرید دوربین و رسیدن به این هدف چند نکته قابل ذکر است که انتخاب شما را تسهیل می کند.

● انتخاب دوربین

به طور قطع دوربین های دیجیتال گزینه انتخابی شما در برابر نمونه آنالوگ (فیلمی) خواهد بود. مشاهده عکس بلافاصله پس از عکاسی و یا حین عکاسی، سهولت استفاده، انتشار آسان عکس های دیجیتال در وب و... از مزایای آنها نسبت به اجداد فیلمی شان است.

▪ دوربینی را برگزینید که قابلیت نورسنجی به وسیله عکاس را داشته باشد. به زبان ساده تر بتوانید اندازه تیرگی تصویر را خود انتخاب کنید.
▪ دوربین باید قابلیت استفاده از «تقدم دیافراگم» را داشته باشد، یعنی بتوانید گشادی دیافراگم مورد نظر را انتخاب کنید. دیافراگم روزنه ای است که نور را از لنز عبور می دهد.
▪ با دوربین خود باید بتوانید از فرمت ذخیره سازی «خام» (Raw) استفاده کنید.
سه مورد اخیر تفاوت عمده دوربین شما با دوربین موبایلتان خواهد بود.

▪ دوربینتان باید قابلیت «براکتینگ» (Bracketing) یا نورسنجی را داشته باشد یعنی بتواند درحداقل سه بار عکاسی پیاپی عکس هایی با نورسنجی های متفاوت بگیرد. این مورد موجب خواهد شد بعدا عکس با نور مطلوب را از میان این سه عکس انتخاب کنید.
▪ دنبال مگاپیکسل بالا نباشید. در یک دسته بندی کلی می توان دوربین های دیجیتال را به دو گروه عمده تقسیم کرد:

۱) دوربین های SLR
۲) دوربین های غیر SLR.
دوربین های SLR در این میان «حرفه ای تر» محسوب می شوند و امکان استفاده از لنز های «ماکرو»، فلش های « ماکرو » را به شما می دهند. سنگین ترند و اغلب گران. اگر با مفاهیم اولیه عکاسی آشنا نباشید، استفاده از آنها بر ای شما کمی سخت خواهد بود.


▪ در انتخاب «برند» خیلی حساسیت به خرج ندهید. شرایط خرید، در دسترس بودن تجهیزات جانبی در بازار و خدمات پس از فروش را مدنظر قرار دهید. بدانید این در نهایت شما هستید که هنر خود را در عکاسی نشان خواهید داد، نه دوربین. با در نظر گرفتن موارد گفته شده، نوع دوربین خود را انتخاب کنید.

▪ اگر دوربین SLR خریداری کردید، لنز ماکروی خوبی برای آن تهیه کنید.

لنز ماکرو (CLOSE UP) لنزی است که بتواند در فواصل نزدیک هم فوکوس کند. یعنی بتوانید از فاصله نزدیک سوژه هم عکس بگیرید. در این حالت می توانید از فلاش های ماکرو هم استفاده کنید. فلاش های سرخود دوربین اغلب در حالت ماکروگرافی، سایه تندی در قسمت زیرین تصویر (دوربین در حالت افقی ) می اندازد. ولی فلاش های مخصوص ماکرو گرافی در جلوی لنز قرار می گیرند، نه در سردوربین. با توجه به اینکه عکاسی داخل دهان، نوعی ماکرو گرافی است، پس داشتن این نوع فلاش ها خالی از لطف نیست.

در پکیج هایی که برای عکاسی دندانپزشکی وجود دارد، علاوه بر فلاش ماکرو و لنز ماکرو، چند آینه و وسایل نور پردازی کوچک برای نورپردازی بهتر وجود دارند. این آینه ها و وسایل نورپردازی قابلیت استریل شدن در فور را نیز دارند. شما می توانید این وسایل رابه صورت جداگانه تهیه کنید. احتمالا نیازی به سه پایه نخواهید داشت. چون نور کافی (پروژکتور) دارید، ولی اگر نیاز به تکیه گاهی برای دوربین باشد، داشتن مونوپاد (تک پایه) عالی خواهد بود.

● یادآوری چند نکته
پس از خرید تجهیزات مورد نیاز و خواندن دفترچه راهنما این چند مورد را هم حین و پس از عکاسی مد نظر داشته باشید:

۱) از فرمت «خام» (RAW) برای ذخیره عکس هایتان استفاده کنید. می توانید این گزینه را از منوی دوربین تان انتخاب کنید. با این انتخاب، بعدا امکان اصلاح برخی خطا های رایج حین عکاسی را در کامپیوتر تا حدودی دارید.
برای مثال «تراز سفیدی» (WHITE BALANCE) را به آسانی می توانید تغییر دهید. اشتباه در تراز سفیدی وقتی رخ می دهد که رنگ سفید در عکس واقعا سفید دیده نشود. برای مثال ته رنگ قرمز داشته باشد.
۲) بک گراند تصویر را (به خصوص اگر از چهره بیمار عکس می گیرید) طوری انتخاب نکنید که نگاه بیننده از سوژه اصلی منحرف شود. پارچه یا دیوار سفید پشت سر بیمار می تواند کمترین توجه را بر انگیزد.
۳) سعی کنید از دیافراگم های بسته (به عبارتی عدد بزرگ تر برای دیافراگم) استفاده کنید. در این حالت قسمت های کمی از تصویر تار خواهد شد. برای داخل دهان از بسته ترین دیافراگم (بالاترین عدد برای مثال ۲۲) استفاده کنید. برای عکس برداری از صورت و گردن دیافراگم متوسط، مثلا عدد هشت می تواند مناسب باشد. با دانستن این مورد کلیدی اهمیت داشتن دوربینی با قابلیت انتخاب «تقدم دیافراگم» روشن می شود.



۴) نوع عکاسی شما رئالیستی است. طوری کادربندی کنید که بیننده به راحتی فضای عکس را دریابد.
۵) از سوژه، چند عکس با نورسنجی ها و تنظیم ها و کادربندی های متفاوت بگیرید.
به خصوص اگر به مورد نادری بر خوردید، از امکانات براکتینگ استفاده کنید. سپس عکس مطلوب را برگزینید.
۶) کار با نرم افزار های مرتبط با تصویر دیجیتال، مانند فتوشاپ را بیاموزید. امروزه «پست پراسس» عکس ها بخش جدایی ناپذیر عکاسی دیجیتال است.
برای مثال دانستن رفتار خروجی عکس (مانیتور، ویدئو پروژکتور، کاغذ و...) به تنظیمات متفاوتی در ویرایش عکس ها منجر خواهد شد.


نوشته مسعود حسن زاده  از هفته نامه سپید‬